مهم ترین نکات حقوقی که باید در تنظیم قرارداد مشارکت به آن توجه کنیم!

تنظیم قرارداد, قرارداد مشارکت مدنی, قرارداد مشارکت, نحوه تنظیم قرارداد مشارکت, کسب و کارهای مجازی, قرارداد استارتاپ,

 
تنظیم کردن قرارداد مشارکت قبل از هر شراکتی در دنیای تجارت بهترین و مناسب‌ترین راه‌حل برای شراکتی است که بدون درگیری و دغدغه بتواند به فعالیت خود در بازار تجارت ادامه بدهد. عقل حکم می‌کند بهتر است هنگامی که شرکت یا شراکت هنوز سود چندانی ندارد و طرفین هنوز با مشکلات مواجه نشده‌اند، توافقات به صورت مکتوب انجام شوند، نه زمانی که تجارت تا حد یک سرمایه‌گذاری واقعی گسترش یافته و به سودآوری رسیده است.
 
قرارداد مشارکت که با نام قرارداد مشارکت مدنی نیز شناخته می‌شود، عبارت است از تعهدی بین دو یا چند نفر در ارتباط با یک موضوع کاری، تجاری، خرید و فروش و… که مشخص‌کننده‌ی میزان سهم هر فرد در مشارکت مربوطه است. در واقع این قرارداد می‌تواند میان افراد حقیقی یا حقوقی بسته شود و با توجه به موضوع آن، نحوه‌ی تنظیم قراردادها نیز با یکدیگر متفاوت خواهد بود.
 
 
مهم‌ترین نکات حقوقی در تنظیم قرارداد مشارکت
هنگام نوشتن و تنظیم قرارداد مشارکت چندین و چند نکته باید ذکر گردد که عبارتند از:
عنوان قرارداد
مشخصات طرفین قرارداد
موضوع قرارداد
مبلغ سرمایه‌‌گذاری
سهم افراد در سرمایه‌‌‌‌گذاری
سهم افراد در سود و زیان
وظایف طرفین
حقوق طرفین
مدت زمان قرارداد
مکان اجرای قرارداد
تعیین جریمه در صورت عدم پایبندی به تعهدات از سوی هر یک از طرفین
تضمین‌‌ها
حل و فصل اختلافات
محرمانگی
خاتمه قرارداد
تعداد صفحات و نسخ
 
مواردی که باید هنگام بوجود آمدن شراکت بعنوان سند در قرارداد مشارکت ذکر شوند:
۱) تقسیم وظایف در قرارداد مشارکت
 
اولین کاری که برای تشکیل شرکت و شروع شراکت باید انجام داد، این است که مسئولیت‌های داخل شرکت بخش به بخش مشخص و دقیقاً تفکیک و شرح وظایف هر یک از شرکا با جزئیات تعریف شود. تصمیم گرفتن برای اینکه چه کسی حساب درآمد روزانه را داشته باشد، اهمیت ویژه‌ای دارد. باید تصمیم گرفت که چه کسی برای کارمندان و دنیای خارج، چهره (وجهه) شرکت باشد.
۲) تعیین مدیرعامل در قرارداد مشارکت
ابتدا نمودار سازمانی آماده کنید، برای اینکه بدانید هریک از کارمندان برای کدام یک از بخش‌ها مناسب‌ترند و باید به کدام یک از شرکا گزارش کار بدهند. هر کارمند، تنها باید یک رئیس داشته باشد. برای اتخاذ تصمیمات تاکتیکی و مدبرانه نیازمند وجود یک شخص واحد است. به تعبیر دیگر، مدیریت واحد روشی است که اغلب شرکت‌های موفق از آن بهره می‌برند و تنها یک مدیرعامل دارند که همه‌ی تصمیمات روزانه و امور شرکت بر عهده‌ی اوست. پس باید برای انتخاب این فرد و وظایف مهمی که بر دوش دارد تصمیم گرفت. البته باید در نظر داشت که مدیرعامل همچنان به هیئت‌مدیره که معمولاً متشکل از شرکاست و تصمیمات مهم در آنجا اتخاذ می‌شود، جواب پس می‌دهد.
۳) ذکر تصمیمات کلیدی در قرارداد مشارکت
در تنظیم قرارداد مشارکت باید تعیین شود که تصمیمات کلیدی در چه زمانی گرفته شوند. آیا توافق صددرصد عموم لازم است؟ آیا تصمیمات کلیدی باید خلق‌الساعه گرفته شوند یا در جلسات سازمان‌یافته، برنامه‌ریزی شوند؟ بهترین حالت این است که مجموعه‌ای از قوانین ساده برای کسانی که تصمیمات کلیدی را وضع می‌کنند وجود داشته باشد. این قوانین ممکن است شامل استخدام، انگیزش کارمندان، تعهدات سرمایه یا ابتکارات عمده در تولید محصول باشد.
۴) ذکر میزان مشارکت و سرمایه‌گذاری طرفین در قرارداد مشارکت
 
در تنظیم قرارداد مشارکت حتماً باید میزان دقیق مشارکت و سرمایه‌ی هر یک از طرفین قرارداد، شفاف و روشن شده و باید سهم هر یک از طرفین از کل سرمایه مشخص شود.
۵) ذکر نحوه‌ی تقسیم سود و زیان حاصله در قرارداد مشارکت
 
اتخاذ تصمیم در خصوص اینکه درآمدهای حاصل از مشارکت کلیه‌ی هزینه‌های تأمین مواد اولیه، منابع انسانی، تبلیغات، لجستیک و سایر هزینه‌‌های تحمیلی بر شرکت مشترک با هماهنگی اعضا پرداخت می‌شود.
۶) نحوه‌ی انتقال و فروش سهام یا خروج یکی از شرکا از شرکت
یکی دیگر از موارد مهم در تنظیم قرارداد مشارکت تصمیم‌گیری برای زمانی است که یکی از شرکا بخواهد شرکت را ترک کند یا بخواهد سهام خود را بفروشد. باید روند مشخص و معینی برای این کار وجود داشته باشد تا مشخص شود ارزش سهام چگونه تعیین می‌شود و چه کسی می‌تواند آن را بخرد؟ معمولاً شرکا بر ارزش سهام از پیش تعیین شده‌ای، توافق می‌کنند یا از شخصی بی‌طرف (میانجی) خارج از شرکت کمک می‌گیرند.
۷) تعیین شرایط فوت یکی از شرکا در قرارداد مشارکت
 
اگر یکی از شرکا فوت کند یا به ناچار نتواند فعالیت کند چه باید کرد؟ مسلماً کسی دوست ندارد از ابتدا به این مسائل فکر کند؛ اما واقعیت دارند و ممکن است اتفاق بیفتند. اگر یکی از شرکا فوت کند یا دیگر فعالیت نکند، با مشکلات زیادی به وجود می‌آید. باید از ابتدا تصمیمات لازم برای رویارویی با چنین اتفاقاتی گرفته شود. باید در نظر گرفت سهام او چه می‌شود؟ آیا تغییری در آن حاصل می‌شود؟ ارزش سهام در چه مدت زمانی باید پرداخت (توزیع) شود؟ آیا شریکی که جدا‌ شده می‌تواند سهام خود را تا زمانی که شریک سابقش احیاناً سهام‌دار جدیدی پیدا کند، نگه دارد؟ سهام شخص فوت‌شده به چه صورت تقسیم می‌شود؟
۸) در شراکت چگونه باید برخورد کرد؟
باید شراکت را همچون ازدواج تلقی کرد. نباید اختلاف‌ها در این رابطه بیشتر از ۲۴ ساعت طول بکشند. رضایت عموم همیشه حاصل نمی‌شود؛ اما عقاید (مختلف) باید بین شرکا به بحث گذاشته شوند. چنین ارتباط در نهایت نتیجه‌ی بهتری خواهد داشت.
۹) کارمندان نباید درگیر مشاجره شوند
هنگام درگرفتن مشاجره و نزاع نباید شرکا، کارمندان را گرو بگیرند. در مشاجره‌ای که مربوط به مسائل بین شرکا است، نباید کارمندان کمک گرفت. چنین کاری فقط باعث خراب شدن روابط هر دو طرف می‌شود. هیچ یک از شرکا نباید نزد کارمندان دیگری را بی‌اعتبار کنند.
۱۰) اجرایی کردن تصمیمات
وقتی تصمیمی گرفته شد باید برای اجرای آن دست به کار شد. شرکا می‌توانند با هم مخالف باشند؛ اما زمانی که تصمیمی اتخاذ شد، تمامی گروه‌ها (اشخاص) باید دست به کار شوند تا تصمیم عملی شود. مجال دادن به تردید‌ها هرگز ثمربخش و مفید نیست.
۱۱) تقدم اهداف شرکت بر اهداف شخصی
در گروه «من» وجود ندارد. شرکا باید یاد بگیرند کاری را انجام دهند که در طولانی مدت برای شرکت و شراکتشان بهترین باشد و تنها بر آنچه در زمان حال برای خود یا موقعیت حرفه‌ای آن‌ها مفید است، تمرکز نکنند. به این منظور، لازم است اهداف شرکت به وضوح بیان و به‌روز شوند. شرکا باید درباره‌ی چگونگی انطباق اهداف شخصی‌شان با اهداف شرکت بحث و تبادل نظر کنند.
۱۲) اهمیت توجه به توانایی‌های افراد
اطلاع از توانایی‌های گوناگون شرکا و اینکه این توانایی‌ها چگونه در مجموع نیازهای شرکت را تأمین می‌کنند، گام مهمی است برای درک اینکه هر یک از اشخاص چه جایگاهی در این کل دارند و کجای کار را می‌گیرند. آگاهی از مهارت‌های هر یک از شرکا و اینکه چگونه تک‌تک این مهارت‌ها باعث بهتر شدن شرکت می‌شوند، نیازمند بحث و گفت‌وگو میان افراد است.