انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی؛ قوانین و مجازات مربوط به آن

انتشار تصاویر خصوصی, فضای مجازی, جرایم رایانه‌ای,

در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که به واسطه فضای مجازی زندگی شخصی ما در معرض دید همگان قرار دارد. در این میان انتشار عکس‌های خصوصی یکی از معضلاتی است که توسط افراد سودجو صورت می‌گیرد و بر آن شدیم تا در این مقاله به مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی بپردازیم. اگر در این باره سوالی ذهن شما را به خود مشغول کرده و یا مشکلی ازین لحاظ برایتان پیش آمده است، در ادامه همراه ما باشید.
 
 
چرا تصاویر شخصی ما به دست غریبه‌ها می‌افتد؟
تکنولوژی امروزی با تمام فوایدی که دارد، گاهی مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد و به شکلی دردناک زندگی ما را تغییر می‌دهد. یکی از این جنبه‌های منفی انتشار تصاویر خصوصی است که با توجه به سنتی بودن جامعه ما می‌تواند عواقب تاسف‌برانگیزی برای خانواده‌ها به وجود آورد. هک شدن تلفن همراه، هک شدن پیج شخصی در فضای مجازی و حتی دزدیده شدن گوشی و انتشار عکس‌های شخصی توسط سارقین از جمله اصلی‌ترین موارد منتشر شدن خصوصی‌ترین تصاویر مردم است. البته موارد دیگری نیز مانند عکس گرفتن غیرمجاز از افراد مشاهده شده است که در صورت پیگیری نشدن، مشکل‌ساز خواهد بود.
 
در چه صورت می‌توان شکایت کرد؟
برای پیگیری انتشار تصاویر خصوصی فرد بدون رضایت او، لازم است تا طرح دعوی شود. همچنین اگر مشاهده شد که از تصاویر دیگران در جهت تحریف و حتی آبروریزی استفاده شده است، می‌توان از مجرم شکایت کرده و پرونده را به جریان انداخت. همچنین اگر تلفن همراه شما به سرقت رفته و سارق قصد اخاذی دارد، می‌توانید از قانون برای او اشد مجازات را درخواست کنید.
 
قانون در این باره چه می‌گوید؟
مطابق با ماده 17 قانون جرایم رایانه‌ای درباره مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی، هرکس به واسطه ابزار رایانه‌ای و یا مخابراتی بدون رضایت فرد اقدام به منتشر کردن عکس‌های او و حتی اخاذی کند، به نحوی که منجر به هتک حرمت یا ضرر وی شود، به حبس از 91 روز الی 2 سال محکوم می‌شود. یا اینکه ملزم به پرداخت 5 میلیون ریال تا چهل میلیون ریال خواهد شد. فراموش نکنید که امکان صدور هر دو مجازات هم وجود دارد.
اگر فردی صوت و یا تصاویر دیگران را تحریف و یا منتشر کند، به نحوی که موجب هتک حرمت وی شود، محکوم به حبس از 91 روز الی 2 سال می‌شود و یا ملزم به پرداخت جریمه 5 میلیون الی چهل میلیون ریالی خواهد شد. 
مطابق با قانون 699 مجازات اسلامی هر فردی دیگری را به قتل و یا ضررهای شرافتی و مالی تهدید کند، به مجازات 72 ضربه شلاق و یا 2 ماه الی 2 سال زندان محکوم می‌شود.
 
نحوه طرح شکایت
برای پیگیری مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی و طرح دعوی لازم است تا بزه‌دیده به دادسرای شهر محل اقامت خود مراجعه کرده و مدارک و مستندات را تقدیم کند. همچنین می‌توان از طریق درگاه خدمات الکترونیک قضایی برای ثبت شکایت ثبت نام کرده و سپس به دادسرا برود. در نهایت پرونده وی به جریان می‌افتد و فرد خاطی بازداشت می‌شود. به خاطر داشته باشید که در صورت مستهجن بودن تصاویر در صورت نبودن شاکی خصوصی هم مورد پیگیری قرار می‌گیرد و طبق ماده 14 قانون جرایم رایانه‌ای محکوم به پرداخت جریمه و حتی حبس خواهد بود.
 
شناسایی مجرم با هویت جعلی
اکنون که با مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی و شرایط آن آشنا شدید، بد نیست بدانید که با هویت جعلی منتشرکنندگان عکس چه باید کرد. اگر فرد با هویت ناشناس در تلگرام، اینستاگرام، واتس‌آپ و غیره اقدام به اخاذی کرد، بایستی شماره IP آن را به مراجع قضایی تحویل داده و از او شکایت کنید. این اقدام همچنین شامل توهین، تهدید، درخواست‌های ناهنجار و پافشاری بر مکامله‌ تلفنی می‌شود و به عنوان مزاحمت می‌توان شکایت کرد.
 
چند نکته مهم را به خاطر داشته باشید:
- هرگز با فرد مجرم وارد مذاکره و معامله نشوید و از طرق قانونی پیگیر مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی شوید.
- به یاد داشته باشید که انتشار تصاویر با رضایت صاحب آن جرم نیست و مجازاتی ندارد.
- جمع‌آوری مدارک را متوقف نکنید و تا جایی که امکان دارد حتی از مکالمه‌های تلفنی تهدیدکننده سند نگه دارید. در این مورد حتی ایمیل‌ها و چت‌ها نیز قابل استناد است.
- از نگهداری تصاویر شخصی و خانوادگی بر روی تلفن همراه خودداری نمایید.
- در بعضی موارد تهدید، مجازات شلاق هم برای مجرم صادر می‌شود.
- در صورت آگاهی از قوانین روز مربوط به انتشار تصاویر خصوصی با یک وکیل آگاه مشورت نمایید.
- در صورت تماس‌های مشکوک و درخواست‌های غیراخلاقی از مجرم شکایت کنید و نگران ترس از آبرو نباشید؛ چرا که خطایی از طرف شما صورت نگرفته است.
- در صورت درخواست پول از طرف مجرمان با آن‌ها هیچ معامله‌ای انجام ندهید، چرا که دفعه آخر آن‌ها نخواهد بود.
 
چه کنیم تا از گزند این گونه موارد در امان باشیم؟
همواره پیشنهاد می‌کنیم که تصاویر خصوصیتان را در فضای مجازی منتشر نکنید تا مجبور به پیگیری مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی نشوید. همچنین اگر از طرف سودجویان تهدید دریافت کردید، مکالمه آن‌ها را ضبط کنید تا بعدا بتوان به عنوان مدرک از آن استفاده کرد. خوب است بدانید که فیلم‌برداری و عکاسی کردن غیرمجاز از دیگر هم می‌تواند مصداق انتشار تصاویر عمومی تلقی شود و با آن برخورد کرد. گاهی اوقات نیز دیده شده است که مجرم برای بزه‌دیده (قربانی) صدا، متن و حتی ویدئو‌های دارای مضامین جنسی می‌فرستد که لازم است آن‌ها ذخیره کرده و تحویل مراجع دهید.
 
پیگیری جرم انتشار عکس خصوصی در فضای مجازی
همانگونه که گفته شد مجازات انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی می‌تواند در حد جریمه، زندان و حتی شلاق باشد. لذا فراموش نکنید که با جمع‌آوری مدارک و تحویل به دادسرا جلو پیشرفت بزهکاری این گونه افراد را در جامعه بگیرید. این اقدامات در صورت پیگیری مداوم می‌تواند باعث کاهش این نوع جرم شود و افراد بیگناه کمتری را درگیر آن ببینیم. 
همچنین به خاطر بسپارید که فضای مجازی جای چندان امنی برای نشان دادن زندگی خصوصی و خانوادگی نیست و همیشه خطر سودجویان ما را تهدید می‌کند. در آخر به خاطر داشته باشید که با همکاری یک وکیل حرفه‌ای می‌توانید از پایمال شدن حقتان جلوگیری کرده و جلو فعالیت‌های شرورانه مجرمان را بگیرید.